Wysoka specjalizacja i wszechstronność w leczeniu niepłodności powoduje, że 9 na 10 par, które zgłasza się do Gamety z problemem niepłodności kończy leczenie z sukcesem. Tak, możliwości leczenia farmakologicznego, operacyjnego, inseminacja domaciczna, pozaustrojowe zapłodnienie w najbardziej zaawansowanej formie (z mikroiniekcją plemnika do komórki jajowej), bank komórek jajowych oraz bank nasienia spowodowały, że uzyskaliśmy kumulacyjny odsetek ciąż powyżej 90%. Jeżeli pacjenci zgadzają się na wszystkie metody leczenia niepłodności, które możemy im zaproponować to szansa na to żeby pojawiła się ciąża jest prawie pewna.
Dzięki temu, że jesteśmy w stanie zastosować wszystkie aktualnie dostępne na świecie metody diagnostyki i leczenia niepłodności zaliczamy się najlepszych ośrodków w Europie.
Interpretacja wyników leczenia niepłodności.
Z naszej wieloletniej obserwacji wynika, że Pacjenci najczęściej szukają informacji o wynikach danej kliniki w postaci tak zwanego „odsetka ciąż” po zastosowaniu konkretnej metody leczenia (jednej próby). W związku z tym na wielu stronach internetowych publikowane są dane, które niestety są specjalnie statystycznie selekcjonowane (o ile nie są to liczby wymyślone na potrzeby marketingu). Najczęściej problem z danymi polega na tym, że:
- cyfry te przedstawiają wyniki leczenia u Pacjentów, którzy mają najlepsze rokowanie na powodzenie zabiegu.
- na wykresach lub w tabelach porównywane są odsetki ciąż „biochemicznych” w przeliczeniu na transfer zarodków z wystandaryzowanymi danymi z rejestrów europejskich, gdzie opisywany jest odsetek ciąż potwierdzonych badaniem USG w przeliczeniu na zabieg pobrania komórek jajowych. Według takich danych wynika, że klinika jest zdecydowanie lepsza niż najdłużej istniejące ośrodki na świecie. Takie porównania nie mają żadnej wartości.
- nie mogą być w sposób wiarygodny sprawdzone. Każdy może przedstawić na własnej stronie zupełnie dowolny odsetek ciąż po leczeniu. Sytuacja ta dotyczy najczęściej pozaustrojowego zapłodnienia.
Trzeba pamiętać o tym, że dane statystyczne nawet te przedstawione w sposób najbardziej wiarygodny są tylko statystyką, a sytuacja każdej pary w aspekcie szansy na uzyskanie ciąży, a zwłaszcza urodzenie dziecka musi być zawsze rozpatrywana indywidualnie. Tak, należy pamiętać o tym, że „statystyczna ciąża” nie zawsze oznacza urodzenie dziecka.
Indywidualne podejście do określenia przyszłego wyniku leczenia pary polega na szczegółowej analizie wszystkich czynników, które mają na to wpływ. Lista ta jest bardzo długa. Do najważniejszych z nich należą:
- Parametry szczegółowo określonej rezerwy jajnikowej
- Wiek kobiety
- Czas oczekiwania na ciążę
- Ilość i rodzaj wcześniejszych prób leczenia
- Ewentualne ciąże w przeszłości
- Parametry nasienia
- Indeks masy ciała (tzw. BMI)
- Palenie tytoniu
- Wcześniejsze operacje jajników, macicy, jajowodów.
- Obecność nieprawidłowości w narządzie rodnym takich jak: mięśniaki macicy, torbiele jajników, endometrioza, zrosty, zaburzenia anatomii i czynności jajowodów, wady macicy.
- Choroby wpływające na wzrost ryzyka komplikacji w trakcie ciąży, a co za tym idzie mniejsze szanse na szczęśliwe jej zakończenie. Czynniki te omówiliśmy bardziej szczegółowo na oddzielnej stronie.
W związku z duża liczbą czynników, które mają wpływ na szansę na urodzenie dziecka bardzo trudne jest określenie tego prawdopodobieństwa z dokładnością do 1% w konkretnej sytuacji, w której właśnie Państwo się znaleźliście. Przed rozpoczęciem leczenia realne (a nie wymyślone) szanse na posiadanie potomstwa po zastosowaniu danej metody leczenia możemy podać tylko w pewnym przybliżeniu. W zależności od wybranej metody leczenia musimy zaakceptować tolerancję nawet do 5%.
Kolejnym ważnym problemem we właściwej interpretacji rezultatów leczenia danej kliniki jest świadomość w jaki sposób „mierzymy” sukces. Otóż nie każda „próba leczenia” znaczy to samo oraz nie każda „ciąża” podawana jako sukces również znaczy to samo.
Próba leczenia może być definiowana jako:
- kwalifikacja do leczenia,
- rozpoczęcie stymulacji owulacji,
- pobranie komórek jajowych,
- przeniesienie zarodka do macicy
Ciąża może być definiowana jako:
- dodatni test ciążowy (tak zwana ciąża biochemiczna – obecność hormonu beta-HCG. W moczu, w surowicy, możliwe są różne stężenia tego hormonu uznawane za ciążę),
- obecność pęcherzyka ciążowego w macicy - badanie USG,
- obecność zarodka z widocznym bijącym sercem,
- zakończony I trymestr ciąży (ciąża powyżej 12 tygodnia),
- narodziny dziecka.
Efektem tych rozbieżności mogą być między innymi „niezwykle optymistyczne” odsetki ciąż w przeliczeniu na jedną próbę leczenia podawane na stronach internetowych (40, 60, 70 i więcej %).
Owszem, w Gamecie w ściśle wyselekcjonowanej grupie pacjentów z najlepszym rokowaniem jesteśmy w stanie osiągnąć wyniki ponad 70% ciąż w przeliczeniu na próbę leczenia. Należy jednak pamiętać że, jest to odsetek dodatnich testów ciążowych w przeliczeniu na przeniesienie do macicy zarodka o najwyższym potencjale rozwojowym. Takie wyniki przedstawione bez odpowiedniego komentarza były by bardzo mylące dla pacjentów.
W Europie wystandaryzowane „punkty kontrolne” procesu leczenia obejmują szansę na ciążę potwierdzoną badaniem USG (pęcherzyk ciążowy) oraz narodziny dziecka w przeliczeniu na zabieg pobrania komórek jajowych. Szanse na ciążę zgodną z takim standardem wynoszą według średniej europejskiej około 30%, a szanse na narodziny dziecka około 22%. Na przestrzeni ostatnich wyniki lat zmieniły się nieznacznie we wszystkich rozwiniętych krajach.
Mając powyższe na uwadze należy zwrócić uwagę, że po porównaniu wyników leczenia podawanych w rocznych raportach w 30 krajach Europy, Kanadzie, USA, Australii i Nowej Zelandii okazało się, że odsetek ciąż waha się od 22 do 34%! Natomiast odsetek żywych urodzeń od 17 do 27% w przeliczeniu na jedną próbę leczenia (na cykl).
Tak duże różnice w wynikach leczenia pomiędzy krajami wysokorozwiniętymi są zastanawiające. Na pierwszy rzut oka dane te powinny powodować prawdziwy exodus pacjentów do krajów o najwyższych wynikach. W rzeczywistości tak nie jest. Leczenie metodą pozaustrojowego zapłodnienia przebiega bardzo podobnie we wszystkich krajach oraz we wszystkich większych (renomowanych) ośrodkach.
Czynniki mające wpływ na różnice leczenia pomiędzy krajami/ośrodkami:
- sposób analizy danych (wspomniana wcześniej definicja próby leczenia, definicja ciąży);
- wiek kobiet, które są kwalifikowane do leczenia (W niektórych krajach zasady refundacji leczenia uniemożliwiają zwrot kosztów leczenia kobietom po 38 lub po 40 roku życia. W efekcie statystycznie więcej jest zabiegów które są wykonywane u kobiet młodszych. „Poprawia” to wyniki leczenia. Z drugiej strony kobiety starsze, ze słabszym rokowaniem na ciążę częściej szukają pomocy za granicą. Na przykład w naszych ośrodkach w Polsce);
- wskazania do leczenia (bardziej skomplikowane rozpoznania i wskazania do leczenia powodują obniżenie statystyk w ośrodku);
- ewentualna refundacja leczenia (zasady refundacji leczenia w poszczególnych krajach mają wpływ na kwalifikacje pacjentów, zasady przerwania leczenia);
- odsetek prób anulowanych (wtedy gdy nie dochodzi do zabiegu pobrania komórek jajowych) – im jest ich więcej tym większa będzie skuteczność w przeliczeniu na pobrania komórek jajowych ponieważ do pobrania komórek jajowych będzie dochodziło tylko u kobiet z dobrym rokowaniem na powodzenie zabiegu. Średni odsetek tak zwanych anulowanych stymulacji owulacji w krajach z refundacją leczenia wynosi około 10%. Inaczej ma się sytuacja w krajach gdzie tej refundacji nie ma. Anulowane stymulacje owulacji bez przystąpienia do pobrania komórek jajowych są zdecydowanie rzadsze wówczas gdy pacjenci muszą pokryć koszty leczenia. Dlaczego? Ponieważ nawet przy wzroście pojedynczych pęcherzyków w jajniku a co za tym idzie niskiej szansie wspólnie z pacjentami lekarze decydują się na kontynuację leczenia.
- liczba przenoszonych do macicy zarodków (im mniej przenoszonych zarodków do macicy tym mniejsza szansa na ciążę jednak mniejsze jest też ryzyko ciąży mnogiej).
W naszym ośrodku od wielu lat wykonujemy bardzo dużo prób leczenia metodą pozaustrojowego zapłodnienia. Pomimo tego, że zebraliśmy w tym czasie setki tysięcy pozycji w analizach statystycznych nie możemy przedstawić przed leczeniem idealnie określonego rokowania w przeliczeniu na próbę leczenia, którą Państwo podejmujecie. Dlaczego? Dlatego, że przed Państwem leczyliśmy wiele par, których czynniki rokownicze były bardzo zbliżone do Państwa jednak nie identyczne. Pamiętajmy o tym, że każda para ma indywidualne czynniki, które wpływają na szansę na urodzenia dziecka. Dlatego też ważne jest to aby dopasować jak najlepiej sposób leczenia. Jest to możliwe wtedy, gdy ośrodek zapewnia wszystkie możliwe metody leczenia niepłodności.